QuyGia.comQuý Giá
Gốm sứ, đồ đồng, đồ gỗ

Gốm sứ, đồ đồng, đồ gỗ cũ: nhóm nào dễ tìm người mua, món nào đẹp mà khó bán

Vì sao có món gốm sứ, đồ đồng, đồ gỗ cũ đẹp mà khó bán: kích thước, độ dễ hiểu, giấy tờ, trào lưu và nhóm người mua; cách nhìn thanh khoản trước khi mua hay giữ.

Wide shot of a crowded antique storeroom in Da Nang, a person seen from behind standing between a tall wooden cabinet and shelves of ceramic jars, late afternoon dusty light

Trong ba nhóm gốm sứ, đồ đồng, đồ gỗ cũ, món dễ tìm người mua thường là món nhỏ vừa, dễ hiểu, tình trạng tốt, nguồn gốc rõ và hợp với nhiều kiểu nhà; món khó bán thường là món quá lớn, quá chuyên sâu, thiếu giấy tờ, hoặc chỉ hợp với một trào lưu đã qua. Đẹp và có giá trị là một chuyện; có người sẵn sàng mua ngay với mức giá hợp lý là chuyện khác. Người trong nghề gọi chuyện thứ hai là thanh khoản.

Bài này giải thích vì sao có những món đẹp mà nằm nhiều năm không ai mua, những nhóm đồ nào thường được săn, nhóm nào chững lại, và điều đó có ý nghĩa gì với người đang giữ đồ hay đang định mua. Trang không khuyên mua đồ cổ để đầu tư; phần cuối bài nói thẳng về rủi ro đó.

Giá trị và thanh khoản: hai thứ thường bị gộp làm một

Khi người ta nói một món đồ "có giá", thường là nói tới mức giá mà một người mua am hiểu có thể trả. Nhưng câu hỏi thực tế hơn với người giữ đồ là: nếu cần bán trong vài tuần, có bao nhiêu người sẵn sàng mua ở mức đó? Một món có thể có giá trị cao trên giấy mà cả nước chỉ vài người quan tâm. Một món giá trị vừa phải lại có hàng chục người sẵn lòng mua ngay.

Thanh khoản thấp không làm món đồ kém đẹp hay kém giá trị văn hoá. Nó chỉ có nghĩa là khi bán, bạn sẽ cần nhiều thời gian hơn, chấp nhận chi phí cao hơn để tìm người mua, hoặc chấp nhận giá thấp hơn nếu cần bán nhanh. Với người không có nhu cầu bán, điều này ít quan trọng. Với người đang chia thừa kế, cần tiền gấp, hay đang tính mua đồ với ý định bán lại, nó là yếu tố quyết định.

Một cách nghĩ hữu ích: mỗi món đồ có hai con số. Con số thứ nhất là giá có thể đạt nếu kiên nhẫn chờ đúng người mua. Con số thứ hai là giá có thể nhận nếu phải bán trong thời gian ngắn. Khoảng cách giữa hai con số càng lớn, món đồ càng kém thanh khoản. Đồ gỗ lớn và gốm sứ chuyên sâu thường có khoảng cách rất rộng; đồ nhỏ phổ biến, tình trạng tốt có khoảng cách hẹp hơn.

Những gì làm một món đồ dễ hoặc khó tìm người mua

Bảng dưới gom các yếu tố hay gặp ở cả ba nhóm gốm sứ, đồ đồng, đồ gỗ. Không món nào có đủ mọi điểm thuận lợi; điều quan trọng là biết món của mình đang vướng ở đâu.

Yếu tốHướng dễ bánHướng khó bán
Kích thước, trọng lượngVừa tay, vừa bàn, một người mang đượcQuá lớn, quá nặng, cần xe và nhiều người vận chuyển
Độ dễ hiểuNgười mua phổ thông nhận ra ngay nó là gì, đẹp ở đâuChỉ người rất chuyên sâu mới đánh giá được
Tình trạngNguyên vẹn hoặc hỏng nhẹ được nói rõHỏng nặng, sửa vụng, sửa không rõ
Nguồn gốc, giấy tờCó ảnh cũ, hoá đơn, lịch sử sở hữu rõKhông rõ nguồn, có dấu hiệu từ nơi thờ tự, di tích
Thủ tụcKhông vướng quy định đặc biệtCó thể là cổ vật, cần đăng ký hay xin phép khi mang ra nước ngoài
Độ hợp nhà ở ngày nayHợp nhiều kiểu nhà, nhiều phong cáchChỉ hợp nhà rộng, nhà truyền thống

Ví dụ giả định: một chiếc bình gốm cỡ vừa, nguyên vẹn, có ảnh gia đình chụp cùng từ mấy chục năm trước, có thể tìm được người mua nhanh hơn nhiều so với một chiếc chóe lớn hiếm hơn nhưng không rõ nguồn và cần hai người mới khiêng nổi.

Món đẹp mà khó bán: những trường hợp hay gặp

Đồ gỗ lớn cho nhà kiểu cũ. Sập lớn, tủ đứng cao, bộ bàn ghế to đẹp nhưng ít nhà phố, căn hộ có chỗ đặt. Chi phí vận chuyển và tháo lắp làm người mua ở xa ngại.

Gốm sứ quá chuyên sâu. Những mảnh, những món chỉ có ý nghĩa với người nghiên cứu một dòng gốm cụ thể. Giá trị khoa học có thể cao nhưng số người mua rất ít.

Đồ đồng nặng, cồng kềnh. Lư lớn, chuông, đỉnh to cần chỗ đặt vững chắc và nhiều người vận chuyển. Người mua cá nhân ngại, chỉ còn một số ít người sưu tầm hoặc không gian lớn.

Đồ gắn chặt với một gia đình, một dòng họ. Hoành phi, câu đối có chữ ghi tên người, tên họ cụ thể; bài vị; đồ thờ có ghi dịp cúng tiến. Người ngoài ít muốn mua, và nhiều trường hợp việc mua bán còn vướng quyền sở hữu chung.

Đồ có thể là cổ vật nhưng chưa rõ thủ tục. Người mua thận trọng vì không muốn vướng quy định; người mua nước ngoài không mang đi được nếu chưa làm đủ thủ tục.

Đồ theo trào lưu đã qua. Món từng được săn trong một giai đoạn trang trí, nay nhu cầu nguội đi, nhiều người cùng muốn bán ra.

Ba nhóm, ba nhịp: gốm sứ, đồ đồng và đồ gỗ khác nhau thế nào về thanh khoản

Gốm sứ có lợi thế về kích thước: phần lớn món vừa tay, dễ đóng gói, dễ gửi đi xa, và có một cộng đồng người chơi rộng ở nhiều mức độ, từ người mới bắt đầu với bát đĩa tới người nghiên cứu chuyên sâu. Điểm yếu là gốm sứ rất nhạy với tình trạng và với nghi ngờ về niên đại; một vết nứt hay một câu hỏi chưa có lời đáp có thể làm người mua dừng lại ngay.

Đồ đồng có một sàn giá kim loại, nên hiếm khi rơi về không. Nhưng phần giá trên sàn phụ thuộc vào số ít người sưu tầm hiểu đồ đồng, và đồ đồng lớn nặng lại gặp vấn đề vận chuyển. Món nhỏ, tinh, có tay nghề thường dễ tìm người mua hơn món to đúc thô, dù món to nặng hơn nhiều lần.

Đồ gỗ có nhóm người mua đa dạng nhất, vì ngoài người sưu tầm còn có gia đình cần đồ để dùng và không gian kinh doanh theo lối xưa. Nhưng đồ gỗ lớn là nhóm khó bán nhanh nhất: cần chỗ đặt, cần xe tải, cần thợ tháo lắp, và người mua hầu như luôn muốn xem tận nơi. Đồ gỗ nhỏ như tráp, hộp, đôn, kệ thì dễ chuyển nhượng hơn nhiều. Hiểu nhịp riêng của từng nhóm giúp bạn biết nên chờ bao lâu và tìm người mua ở đâu.

Nhóm được săn và nhóm chững lại: nhìn theo nguyên lý, không theo tin đồn

Thị trường đồ sưu tầm có nhịp riêng, và tin đồn "dạo này nhóm kia đang lên" lan rất nhanh. Trang không đưa danh sách nhóm nào đang hot, vì những danh sách như vậy cũ đi rất nhanh và dễ biến thành lời mời mua theo phong trào. Thay vào đó, có vài nguyên lý giúp bạn tự nhận ra một nhóm đồ có nhu cầu bền hay chỉ là nhu cầu nhất thời.

Nhu cầu bền thường đến từ những thứ ít thay đổi: tay nghề cao được công nhận rộng, nguồn cung thật sự đã cạn vì không ai làm lại được theo cách cũ, và một cộng đồng người sưu tầm có kiến thức, có tài liệu, có trao đổi lâu năm. Những nhóm đồ có đủ ba điều này thường không lên xuống mạnh theo mùa.

Nhu cầu nhất thời thường đến từ phong cách trang trí, từ một bộ phim hay một không gian nổi tiếng, từ việc một vài người mua lớn cùng lúc. Dấu hiệu nhận biết là giá chào tăng nhanh nhưng số giao dịch đã chốt không tăng tương ứng, người mua mới nhiều hơn người mua am hiểu, và câu chuyện quanh món đồ nói về "lên giá" nhiều hơn về tay nghề. Khi nhu cầu nhất thời rút đi, những người mua theo trào lưu thường muốn bán cùng lúc, khiến giá rơi nhanh hơn lúc lên.

Mua đồ cổ "để đầu tư": những rủi ro cần nói thẳng

Trang này không khuyên mua gốm sứ, đồ đồng, đồ gỗ cũ để đầu tư hay để sinh lời. Lý do không phải vì đồ sưu tầm không bao giờ tăng giá, mà vì rủi ro của nó thường bị kể thiếu.

  • Rủi ro thanh khoản: như phần trên, lúc cần bán có thể không có người mua đúng giá, nhất là với đồ lớn, đồ chuyên sâu.
  • Rủi ro đồ không đúng như lời giới thiệu: đồ làm theo kiểu cũ, đồ đã sửa, đồ ghép; người mới vào nghề rất dễ trả giá của đồ cổ cho đồ không phải cổ.
  • Chi phí ẩn: phí người mua ở các phiên đấu giá, phí ký gửi, chi phí vận chuyển, bảo quản, bảo hiểm, phục chế. Cộng lại có thể ăn mất phần lớn mức chênh giá.
  • Rủi ro pháp lý: đồ có thể là cổ vật cần đăng ký; đồ có nguồn gốc từ di tích, nơi thờ tự có thể bị thu hồi; mang ra nước ngoài cần thủ tục.
  • Rủi ro trào lưu: phần giá đến từ trào lưu có thể biến mất khi phong cách thay đổi.
  • Rủi ro hư hỏng: gốm sứ vỡ, đồ gỗ mối mọt, đồ đồng bị xử lý sai; một sự cố nhỏ có thể làm mất phần lớn giá trị.

Mua vì yêu thích, vì muốn dùng, vì muốn hiểu và gìn giữ một phần văn hoá thì những rủi ro trên ít đáng lo hơn, vì bạn không trông vào việc bán lại. Khi bán đồ có lãi, thuế phát sinh thế nào nên hỏi cơ quan thuế nơi cư trú.

Nhìn thanh khoản của một món đồ trước khi mua hoặc trước khi quyết giữ

Năm câu hỏi dưới đây giúp bạn ước thanh khoản mà không cần biết giá cụ thể. Trả lời trung thực từng câu, món đồ sẽ tự cho thấy nó dễ hay khó tìm người mua.

  1. Nếu phải bán trong một tháng, bạn nghĩ ra được bao nhiêu người hoặc nơi có thể quan tâm? Dưới ba là dấu hiệu thanh khoản thấp.
  2. Một người không chuyên có nhìn ra món này đẹp ở đâu không, hay cần giải thích dài?
  3. Món đồ có thể chuyển đi bằng một chiếc ô tô con mà không cần tháo rời hay thuê xe tải không?
  4. Bạn có giấy tờ, ảnh cũ, lời kể đáng tin về nguồn gốc không? Có vướng quy định về cổ vật hay quyền sở hữu chung không?
  5. Bỏ đi yếu tố "đang hợp mốt", món đồ còn lý do gì để người khác muốn giữ?

Câu trả lời không thay đổi giá trị văn hoá của món đồ. Nó chỉ giúp bạn đặt kỳ vọng đúng: món dễ bán thì có thể bán khi cần, món khó bán thì nên coi là thứ để giữ, để dùng, để trao lại, chứ không phải một khoản tiền chờ sẵn.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao món đồ cổ rất đẹp nhà mình rao mãi không ai mua?

Có thể do thanh khoản thấp chứ không phải vì món đồ kém. Kích thước lớn, nguồn gốc chưa rõ, quá chuyên sâu, hoặc giá chào cao hơn mức người mua am hiểu chấp nhận đều làm món đồ nằm lâu. Xem lại các yếu tố đó trước khi kết luận.

Đồ gỗ lớn có nên bán gấp khi chuyển nhà không?

Bán gấp thường phải chấp nhận giá thấp vì nhóm người mua đồ gỗ lớn hẹp. Nếu có thể, gửi tạm người thân có nhà rộng hoặc thuê chỗ cất ngắn hạn để có thời gian tìm người mua phù hợp, rồi so chi phí đó với mức giá chênh.

Có nên mua gốm sứ, đồ đồng cũ để chờ lên giá không?

Trang không khuyên mua đồ sưu tầm để đầu tư. Rủi ro thanh khoản, đồ không đúng như giới thiệu, chi phí ẩn, rủi ro pháp lý và trào lưu thường bị kể thiếu. Mua vì yêu thích, muốn dùng hay muốn gìn giữ là lý do bền hơn.

Làm sao biết một nhóm đồ đang được săn thật hay chỉ là tin đồn?

Nhìn giao dịch đã chốt chứ không chỉ nhìn giá chào. Nếu giá chào tăng nhanh mà số giao dịch thật không tăng, người mua mới nhiều hơn người mua am hiểu, và câu chuyện xoay quanh lên giá hơn là tay nghề, đó thường là nhu cầu nhất thời.

Đồ có thể là cổ vật thì có khó bán hơn không?

Thường khó hơn vì người mua thận trọng với thủ tục đăng ký, chuyển nhượng và nhất là mang ra nước ngoài. Hỏi Sở quản lý văn hoá cấp tỉnh trước giúp bạn biết món đồ cần làm gì, và giấy tờ rõ ràng giúp người mua yên tâm hơn.

Bán đồ cũ có lãi có phải nộp thuế không?

Tuỳ trường hợp và quy định hiện hành. Bạn nên hỏi cơ quan thuế nơi cư trú về nghĩa vụ khi bán đồ sưu tầm, nhất là khi giá trị lớn hoặc bán thường xuyên, thay vì tự đoán.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138